
نشان تجارت - هدی کاشانیان: رضا رویگری، هنرمندی بیبدیل و چهرهای آشنا برای چند نسل از ایرانیان در تاریخ هنر این سرزمین جایگاهی ویژه و منحصربهفرد دارد. حضور او در عرصه بازیگری، کارگردانی و خوانندگی میراثی گرانبها از خود به جای گذاشته که برای همیشه زنده و پویا باقی خواهد ماند. زندگی و آثار این هنرمند بزرگ، روایتی است از عشق به هنر و پایمردی در مسیر تحقق آرمانهای هنری.
رضا رویگری در دیماه سال ۱۳۲۵ در قلب منطقه تجریش تهران متولد شد. او تنها فرزند خانواده بود و در فضایی مذهبی و سنتی رشد یافت. پدرش که مردی متدین بود، آرزو داشت تنها فرزندش در مسیر علوم دینی گام بردارد و به روحانیت روی آورد. به همین دلیل، او مدتی به خواست پدر در این مسیر حرکت کرد و به فراگیری دروس ابتدایی مذهبی پرداخت، اما روح سرکش و هنرمندانهاش با رنگ، طرح و صدا، پیوندی عمیق داشت.
علاقه او به نقاشی از همان سالهای کودکی آشکار بود. رویگری بدون بهرهگیری از آموزش رسمی و تنها با تکیه بر ذوق و استعداد ذاتی خود، آثاری خلق میکرد که اطرافیان را شگفتزده میساخت. همین توانایی، او را بهتدریج به سوی عرصههای گستردهتر هنر سوق داد. او در دوران جوانی، بهجای حضور در حوزههای علمیه، راه خود را به تماشاخانهها و گالریهای نقاشی باز کرد تا مسیری را آغاز کند که در نهایت با نمایش «ویس و رامین» به کارگاه نمایشی پیوست و از اینرو او را به یکی از چهرههای ماندگار و محبوب هنر معاصر ایران تبدیل کرد. رویگری به خلبانی هم بسیار علاقهمند بود و دوبار امتحان داد، اما پذیرفته نشد.
رضا رویگری در جوانی با فرشته میرهاشمی، روانشناس که دارای دکترای بود، ازدواج کرد. حاصل این زندگی مشترک، پسری به نام کیارش بود که در سال ۱۳۵۳ بهدنیا آمد. با این حال، این زندگی پس از سالها به دلیل اختلافهای شخصی و حرفهای به جدایی منجر شد. گفته میشود عدم تفاهم در سبک زندگی هنری، یکی از دلایل اصلی این جدایی بوده است. رضا رویگری درباره پسرش گفته بود: «پسرم در سن جوانی برای فراگیری موسیقی به هند رفت و همانجا با همسرش که ایرانی هست، آشنا شد و نوه من هم هند به دنیا آمد. خیلی ارتباط نزدیکی با هم نداشتیم. مدتی است به ایران بازگشته و دورادور در ارتباطیم. اینکه شکرآب باشد و این حرفها نیست!»
در سال ۱۳۹۲، خبر ازدواج مجدد رضا رویگری با تارا کریمی منتشر شد. تفاوت سنی ۴۳ سال میان این دو، واکنشهای زیادی را در فضای مجازی و رسانهها به دنبال داشت. تارا کریمی که در آن زمان ۲۳ ساله بود، در مصاحبهای اعلام کرد که شخصیت و روحیه جوان رضا او را مجذوب کرده است. تارا در سالهای اخیر و با تشدید بیماری رویگری اعلام کرد توان نگهداری از او را ندارد و رویگری را در خانه سالمندان کهریزک گذاشت، اما حدود سه هفته بعد یک ویدیویی از او منتشر شد که که از شرایط سخت زندگی و از دست دادن همه اموالش حتی سیمکارت خود خبر داد. بعد از انتشار این ویدیو، توافقی بین برخی از هنرمندان داوطلب فعالیتهای خیریه و صدا و سیما انجام شد و با کمک آنها ملکی برای رویگری تهیه شد و بلافاصله او را در آنجا مستقر کردند.
ورود رضا رویگری به عرصه بازیگری به اواخر دهه چهل شمسی بازمیگردد. دورهای که او در سال ۱۳۴۸ با پیوستن به گروههای فعال تئاتری، آموزش عملی حضور بر صحنه را تجربه کرد و بهتدریج با اصول حرفهای نمایش آشنا شد. نخستین فعالیتهای جدی او در تئاتر، با اجرا در نمایشهایی رقم خورد که در «کارگاه نمایش» روی صحنه میرفت و همین فضا، زمینه همکاری او با چهرههای شاخصی، چون بیژن مفید را فراهم ساخت. ایفای نقش در نمایش ماندگار «شهر قصه» بهعنوان یکی از مهمترین تجربههای تئاتری او، جایگاه رضا رویگری را در میان هنرمندان نسل خود تثبیت کرد و مسیر حضور گستردهترش در دنیای بازیگری را هموار ساخت.
در سال ۱۳۶۳ رویگری با فیلم «عقابها» به کارگردانی ساموئل خاچیکیان وارد سینما شد. این فیلم که یکی از پرفروشترین آثار تاریخ سینمای ایران محسوب میشود، سکوی پرتابی برای رویگری بود تا چهرهای کاریزماتیک از خود ارائه دهد. صدای خاص و چهره فتوژنیک او باعث شد تا خیلی زود به یکی از بازیگران پرکار دهه ۶۰ و ۷۰ تبدیل شود.
بسیاری از منتقدان و صاحبنظران حوزه موسیقی بر این باورند که صدای رضا رویگری از ظرفیت قابل توجهی برای حضور جدی در سبک موسیقی راک برخوردار بود. صدایی پرقدرت، بدونخش و تأثیرگذار که میتوانست با جریانهای موسیقی مدرن همخوانی بالایی پیدا کند. او در کنار فعالیتهای بازیگری، علاقه خود به موسیقی را به شکل حرفهای دنبال کرد و با انتشار چندین آلبوم موسیقی، تواناییهایش را در این عرصه نیز به نمایش گذاشت.
از میان آثار منتشرشده رویگری، آلبوم «کازابلانکا» و قطعه ماندگار «ایران ایران» (الله الله) که در روزهای پرالتهاب بهمن ۱۳۵۷ اجرا شد را میتوان بهعنوان شاخصترین تجربههای موسیقایی او بیان کرد. آثاری که با توجه بالای مخاطبان و بازخورد مثبت شنوندگان همراه شد و نشان داد رویگری تنها بهعنوان یک بازیگر مطرح نیست، بلکه در عرصه موسیقی نیز نگاه جدی، هویت مستقل و توان اجرایی قابل توجهی دارد.
رضا رویگری، بازیگر پیشکسوت و شناختهشده سینما، تئاتر و تلویزیون، روز چهارشنبه اول بهمنماه ۱۴۰۴ دار فانی را وداع گفت. بر اساس اعلام منابع رسمی، علت درگذشت این هنرمند باسابقه، سکته قلبی عنوان شده است؛ رخدادی که جامعه هنری و علاقهمندان به آثار او را در اندوهی عمیق فرو برد و بار دیگر جایگاه ماندگار او در حافظه فرهنگی معاصر را یادآور شد.
فیلم شناسی
• هرماس (۱۳۹۹)
• دختران هم میمیرند (۱۳۹۸)
• زهرمار (۱۳۹۷)
• به وقت طلاق (۱۳۹۷)
• لازانیا (۱۳۹۶)
• همه چی عادیه (۱۳۹۵)
• خوب، بد، جلف (۱۳۹۴)
• فیلسوفهای احمق (۱۳۹۴) رفقای خوب (۱۳۹۳)
• دوربین (۱۳۹۳)
• سکه (۱۳۹۳)
• ۳۶۰ درجه (۱۳۹۳)
• باورم کن (۱۳۹۳)
• قرار بعدی همانجا (۱۳۹۲)
• شاباش (۱۳۹۱)
• چهارباندی (۱۳۹۱)
• گناهکاران (۱۳۹۰)
• راه بهشت (۱۳۹۰)
• صداست که میماند (۱۳۹۰)
• یک داستان عاشقانه (۱۳۹۰)
• اخراجیها ۳ (۱۳۸۹)
• شورشیرین (۱۳۸۸)
• زمهریر (۱۳۸۸)
• پشت در خبری نیست (۱۳۸۸)
• موج سوم (۱۳۸۷)
• چشمک (۱۳۸۷)
• دل شکسته (۱۳۸۶)
• قرنطینه (۱۳۸۶)
• مجنون لیلی (۱۳۸۶)
• جنایت و جنحه (۱۳۸۴)
• ستارهها یک ستاره میشود (۱۳۸۴)
• بوتیک (۱۳۸۲)
• شک (۱۳۸۰)
• مسافر ری (۱۳۷۹)
• جوانی (۱۳۷۷) شیخ مفید
• (۱۳۷۴)
• بلوف (۱۳۷۲)
• آلما (۱۳۷۱)
• خوش خیال (۱۳۷۱)
• طعمه (۱۳۷۱)
• ماه عسل (۱۳۷۱)
• مردی در آینه (۱۳۷۱)
• افسانه مه پلنگ (۱۳۷۰)
• خانه خلوت (۱۳۷۰)
• دیدار در استانبول (۱۳۷۰)
• آخرین مهلت (۱۳۶۹)
• دخترم سحر (۱۳۶۸)
• رانده شده (۱۳۶۸)
• شب بیست و نهم (۱۳۶۸)
• وسوسه (۱۳۶۸)
• شاخههای بید (۱۳۶۷)
• سرزمین آرزوها (۱۳۶۷)
• غریبه (۱۳۶۶)
• کانی مانگا (۱۳۶۶)
• اجارهنشینها (۱۳۶۵)
• یوزپلنگ (۱۳۶۴)
• عقابها (۱۳۶۳)
تلویزیون
• درحال ساخت سلمان فارسی بازیگر
• ۱۴۰۳ شغال نمایش خانگی
• ۱۳۹۵تله فیلم میان بر
• ۱۳۹۴–۱۳۹۵تلهفیلم «شوکا»
• ۱۳۹۴تلهفیلم «دو خواستگار»
• ۱۳۹۴تله فیلم پایان یک کابوس
• ۱۳۹۴آقا و خانم سنگی
• ۱۳۹۴تنهایی لیلا
• ۱۳۹۴تله فیلم خط آبی
• ۱۳۹۳مسابقه ستاره بیست
• ۱۳۹۳تله فیلم سکه
• ۱۳۹۳تله فیلم پازل
• ۱۳۹۳تلهفیلم «سراب»
• ۱۳۹۳آخرین بازی
• ۱۳۹۳مدینه
• ۱۳۹۲معراجیها
• ۱۳۹۲تلهفیلم «دهه شصتیها»
• ۱۳۹۲زمانی برای عاشقی
• ۱۳۹۲تلهفیلم «شکفتن»
• ۱۳۹۲تلهفیلم «آقای عبدی نسب و بانو»
• ۱۳۹۲تلهفیلم «صندلی چهارساله»
• ۱۳۹۲تلهفیلم «سه قدم تا حماسه»
• ۱۳۹۱–۱۳۹۲تلهفیلم «دونده»
• ۱۳۹۱تلهفیلم «سرانجام»
• ۱۳۹۱تلهفیلم «شاعر و برادران»
• ۱۳۹۰تلهفیلم «منطق عفونی»
• ۱۳۹۰سه، پنج، دو
• ۱۳۸۳–۱۳۸۹مختارنامه
• ۱۳۸۹موج و صخره
• ۱۳۸۹ملکوت
• ۱۳۸۸–۱۳۸۹دارا و ندار
• ۱۳۸۸ تاوان
• ۱۳۸۸تلهفیلم «تشخیص هویت»
• ۱۳۸۸سالهای مشروطه
• ۱۳۸۸به کجا چنین شتابان
• ۱۳۸۸تلهفیلم «برگ و باد»
• ۱۳۸۸تلهفیلم «سرقت»
• ۱۳۸۷تلهفیلم «خواب برفی»
• ۱۳۸۷عملیات ۱۲۵ - سری اول
• ۱۳۸۷تلهفیلم «سرشاخ»
• ۱۳۸۷تلهفیلم «مرد»
• ۱۳۸۷تلهفیلم «حکم جلب»
• ۱۳۸۶خط شکن
• ۱۳۸۶تلهفیلم «یغما»
• ۱۳۸۶–۱۳۸۵شکر تلخ
• ۱۳۸۵پول کثیف
• ۱۳۸۵تلهفیلم «تله روباه»
• ۱۳۸۴تله فیلم الفبای مرگ
• ۱۳۸۳–۱۳۸۴تلهفیلم «پیشنهاد بی شرمانه به نقاش مرده»
• ۱۳۸۱معصومیت از دست رفته
• ۱۳۸۰تلهفیلم «سلام بر صبح»
• ۱۳۷۴–۱۳۸۰خورشید شب
• ۱۳۷۹تله تئاتر در پوست شیر
• ۱۳۷۸دلبر آهنی
• ۱۳۷۸روح فراموشکار
• ۱۳۷۷–۱۳۷۶برگ و باد
• ۱۳۷۶بومرنگ
• ۱۳۷۴سواران دشت سرخ
• ۱۳۷۳میثاق خون
• ۱۳۷۲خورشید بر خاک
• ۱۳۷۲حماسه ایثار
• ۱۳۶۴جنگی برای فردا
• ۱۳۶۳محله بهداشت
• ۱۳۶۲تله تئاتر ماهپنهان است
• ۱۳۶۱محله برو بیا
• ۱۳۵۹تلهتئاتر «سنجابها»