نقش ناامنی در اقتصاد مسکن

نشان تجارت - وضعیت این روزهای بازار مسکن بسیار ناگوار و رنج‌آور است. امروزه شرایط وخیمی بر این بازار حکمفرماست. بازار مسکن تا پیش از جنگ ۱۲روزه نیز در رکود به‌سر می‌برد. طی این جنگ و در پی ایجاد فضایی ناامن در شهرها، نگرانی‌هایی برای شهروندان و متقاضیان مسکن به‌وجود آمد. طبیعی است در شرایطی که ناامنی بر اقتصاد کشور سایه افکنده، مردم به‌دنبال پناهگاهی امن برای سرمایه‌های خود باشند. در چنین شرایطی نه‌تنها معاملات مسکن راکد می‌شوند بلکه بسیاری از شهروندان به‌دنبال دستیابی به نقدینگی برای حفاظت از خود می‌روند. جنگ ۱۲روزه بر این مساله دامن زد. رکودی که دو سال بر بازار مسکن کشور حاکم بود، پس از این جنگ عمیق‌تر شد؛ رکودی که سبب شد تا فاصله بخش مسکن با بازارهای ارز و طلا بیش از پیش شود. بازارهایی که پیش از این به موازات یکدیگر پیش می‌رفتند.

نتیجه شرایط اضطراری تحمیل‌شده بر بخش مسکن ناشی از جنگ موجب تعمیق رکود و تشدید فاصله این بازار با بازارهای موازی مانند ارز و طلا شد. امروزه شرایط به‌گونه‌ای رقم خورده که پروژه‌های عمرانی فعال عموما یا به کندی پیش می‌روند یا بعضا در حال توقف هستند. بیشتر سازندگان و تولیدکنندگان مسکن نیز سعی دارند تا از راه تهاتر موفق به تامین نقدینگی پروژه‌های خود شوند چراکه واحدهای مسکونی آماده شده به‌عنوان یک کالا از قابلیت عرضه به‌منظور تبدیل شدن به نقدینگی برخوردار نیستند. مردم نیز از بازار مسکن استقبال نمی‌کنند.

از همین رو شاهد کاهش نسبی قیمت‌ها در این بازار هستیم. ناآرامی‌هایی که طی دو هفته گذشته تجربه کردیم، دوباره به‌نابسامانی بازار مسکن دامن زده است. سرمایه‌گذاری در این بازار به شدت محدود شده است. پروژه‌ها با دشواری و کندی پیش می‌روند. از سوی دیگر شرایط تورمی ناشی از کاهش ارزش پول ملی باعث افزایش قیمت نهاده‌های ساختمانی و به‌طور کلی هزینه ساخت‌وساز شده است. تمامی این عوامل منفی در بخش مسکن شرایط بسیار پیچیده‌ای را حاکم کرده است. به‌نظر می‌رسد که نتوانیم شرایط مطلوبی را در آینده نزدیک در بازار مسکن شاهد باشیم. چنانچه دولت برنامه‌ریزی کارآمد و درستی در راستای تولید یا حمایت از متقاضیان کم‌درآمد و به خصوص مستاجران نداشته باشد، طبیعتا با تداوم شرایط ناگوار برای بخش مسکن، شرایط اجتماعی برای مردم نیز سخت و سخت‌تر خواهد شد.

آینده مسکن ارتباط مستقیمی با وضعیت اداره مملکت دارد. چنانچه مسوولان بتوانند امنیت را در کشور برقرار کنند و شاهد تکرار ناآرامی‌ها در سطح کشور نباشیم و از سوی دیگر وضعیت بلاتکلیف نه‌جنگ نه‌صلح با اسرائیل روشن نشود، طبیعتا سرمایه‌گذاری در این بخش به دلیل پایین بودن میزان نقدشوندگی با تامل زیادی صورت خواهد گرفت. بازارهای موازی مانند ارز و طلا نیز سرمایه‌های سرگردان و نقدینگی را به خود جذب خواهند کرد؛ بازارهایی که هم ارزش سرمایه افراد را حفظ می‌کنند و هم قابلیت نقدشوندگی بالایی نسبت به مسکن دارند. بهترین کالاهایی که می‌توان از آنها برای حفظ ارزش سرمایه استفاده کرد، طلا و ارز هستند؛ کالاهایی که در هر شرایطی و در هر کجای دنیا نقد می‌شوند و قابلیت استفاده دارند. بازارهای دیگر مانند مسکن و حتی بورس از شرایط مطلوبی برخوردار نیستند.

آینده مسکن به شرایط اداره کشور توسط دولت بستگی دارد. باید دید که مسوولان چه برنامه‌ای برای اقتصاد و به ثبات رساندن آن دارند. چنانچه ثبات بر کشور حاکم شود، طبیعتا بسیاری از کسب‌وکارها فعال خواهند شد. قاعدتا بخش مسکن نیز متاثر از این موضوع وضعیت مناسبی پیدا خواهد کرد اما باید توجه داشت که چشم‌انداز مسکن در شرایط کنونی قابل پیش‌بینی نیست.

*عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران