کدام خودروهای داخلی عملکرد بهتری با سوخت CNG دارند؟
نشان تجارت - به منظور بهبود عملکرد جایگاههای CNG کشور و کاهش وابستگی به بنزین، طرح تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانهسوز از آبانماه سال جاری آغاز شده است. متقاضیان این طرح میتوانند جهت کسب اطلاعات بیشتر و یا ثبتنام در این طرح به به پایگاه اینترنتی http://gcr.niopdc.ir/ مراجعه کنند. اما کدام خودروهای داخلی سازگاری بهتری با سوخت CNG دارند؟
سوخت CNG و موتورهای پایهگازسوز داخلی
تجربه CNG برای مردم ایران، نمایانگر سوختگیری ارزان است، اما بهای این سوختگیری ارزان درنهایت به استهلاک چندبرابری خودرو تمام میشود، بهویژه برای خودروهایی که پیشرانه آنها به صورت پایهبنزینی تولید شده است.
در موتورهای پایهگازسوز بلوک سیلندر و سرسیلندر، همچنین سیستم سوخترسانی و ضریب تراکم موتور به نسبت سوخت مورد نظر تعیین شده و استفاده از گاز نهتنها منجر به افت توان و افزایش استهلاک نشده، بلکه کاهش مصرف سوخت هم به همراه داشته است، اما موتورهای پایه بنزینی به دلیل تناسب ضریب تراکم و سایر اجزا با بنزین، استفاده از سوخت گازی، افت توان و افزایش استهلاک قطعات را به همراه دارد.
در ایران، موتور EF۷ بهعنوان نخستین موتور پایه گازسوز شناخته میشود. این موتور نیروی محرکه خودروهایی، چون سمند، دنا و ریرا را تامین میکند. طبق دادههای منتشرشده در سامانه کدال، مجموع تولید خانواده این خودروها از ابتدای سال ۱۳۸۳ تاکنون کمتر از سه میلیون دستگاه برآورد میشود؛ بنابراین سهم خودروهای مجهز به موتور پایه گازسوز در مقابل کل ناوگان در حال تردد کشور چندان بالا نیست؛ بنابراین این سوخت درنهایت میتواند بهنفع تعداد کمی از ناوگان قابل تردد باشد و برای سایر ناوگان، تبعات استهلاکی سنگینی را به همراه دارد.
آیا تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانهسوز راهحل نهایی است؟
تبدیل خودروهای با موتور پایه بنزینی به دوگانهسوز، هرچند میتواند در کوتاهمدت بخشی از نیاز سوختی کشور را پوشش دهد، اما در بلندمدت منجر به افزایش استهلاک، کاهش راندمان موتور و افت ارزش بازار خودروهای تبدیلشده میشود.
همچنین مخزن گاز CNG بخش قابلتوجهی از فضای صندوق خودرو را اشغال کرده و به دلیل چگالی پایینتر گاز در مقایسه با بنزین، مسافت پیمایش کمتری را فراهم میکند؛ بنابراین اتکا به سوخت CNG، تنها در کوتاهمدت میتواند وابستگی به بنزین را کم کند و در این میان کارشناسان، گاز مایع نفتی (LPG) را بهعنوان جایگزین شایسته گاز طبیعی فشرده (CNG) معرفی کردهاند.
گاز مایع یا LPG ترکیب دو گاز هیدروکربنی بوتان و پروپان است که در اروپا با نام سوخت پاک شناخته شده و در ایران عمده مصرف آن مصرف خانگی/روستایی و صنعتی است. این سوخت در مصارف خودرویی مورد توجه بسیاری از کشورهای توسعهیافته قرار گرفته و با نام اتوگاز شناخته میشود، اما در ایران هیچگاه مانند CNG برای مصارف خودرویی توسعه نیافته و استفاده از آن به صورت غیر استاندارد و زیرزمینی انجام شده است.
چگالی پایین این گاز مایع سبب شده تا در حجمی برابر با بنزین و گازطبیعی فشرده، پیمایش بیشتری را ارائه دهد. این گاز به دلیل تراکم بالاتر و حالت مایع احتراق بهتری نسبت به CNG داشته و استهلاک و خرابیهای متداول CNG را به همراه ندارد. LPG تا به حال در ایران برای مصارف خودرویی مورد توسعه جدی قرار نگرفته و بدین ترتیب، تبدیل غیر استاندار به دوگانهسوز LPG زمینه مناقشاتی را فراهم کرده است.
