
نشان تجارت - از نهم اسفندماه و همزمان با حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به خاک جمهوری اسلامی ایران، موضوع تأمین و توزیع کالاهای اساسی به یک چالش حیاتی بدل گشت؛ چالشی که فراتر از ابعاد امنیت غذایی، به دلیل احتمال وقوع شایعات یا اختلالات جزئی در زنجیره عرضه، مستقیماً بر رفتار بازار و واکنشهای مردمی تأثیر میگذاشت. همین حساسیت بالا بود که در ساعات اولیه آغاز درگیری، وزارتخانههای ذیربط، نهادهای ناظر و تشکلهای اصناف را بر آن داشت تا آمادگی کامل برای تأمین نیازهای شهروندان را اعلام کنند و بر تداوم جریان توزیع تأکید ورزیدند.
رئیس اتاق اصناف و مسئولان وزارت جهاد کشاورزی در اظهاراتی صریح اعلام کردند که کالاها به طور کامل تأمین شده و ذخایر کافی موجود است؛ همچنین در حوزههای حساسی نظیر آرد و نان، هیچگونه کمبودی پیشبینی نمیشود. محورهای اصلی تأکید مسئولان بر دو اصل استوار بود: نخست، تضمین واقعی تأمین کالاها و دوم، اجرای نظارتهای دقیق برای پیشگیری از سوءاستفاده احتمالی ناشی از فشار روانی حملات و جلوگیری از گرانفروشی.
در شرایطی که جنگ رخ داده است، حتی اگر کالاها در بازار موجود باشند، پدیده «انتظار تورمی» میتواند محرکی برای جهش قیمتها باشد؛ چرا که مردم از ترس گرانیِ آینده، اقدام به خریدهای انبوه میکنند و این رفتار، تقاضا را به صورت کاذب بالا میبرد. با این حال، آنچه در روزهای اخیر از سوی مقامات مسوول بیان شد، گرهگشای دغدغههای مردم بود؛ چرا که تأکید بر این نکته بود که حجم کالاها متناسب با نیاز واقعی است. وزیر جهاد کشاورزی نیز در همین راستا، شهروندان را دعوت کرد تا از خریدهای هیجانی و انباشت خانگی پرهیز کنند؛ چرا که مردم میتوانند نیازهای خود را به صورت روزانه یا هفتگی و با خیالی آسوده تهیه نمایند.
یکی از بندهای مهم در بیانات وزارت جهاد کشاورزی، هشدار جدی درباره گرانفروشی واحدهای صنفی بود؛ جایی که مشاهده هرگونه تخلف، منجر به اقدامات قضایی فوری میگردد. در این خصوص، اکبر فتحی، معاون برنامهریزی و امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی، ضمن رد هرگونه مجوز برای افزایش غیرمجاز قیمت، تصریح کرد که تا کنون هیچ افزایش قیمتی ثبت نشده است. به گفته ایشان، کارگروههای بازرسی و نظارت وزارتخانههای جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت، اتاق اصناف و سازمان تعزیرات حکومتی، به صورت میدانی و شبانهروزی در حال نظارت هستند و در صورت احراز تخلف، برخورد قانونی سختگیرانهای با متخلفان انجام خواهد پذیرفت.
فتحی در تشریح جزئیات کنترل وضعیت، یادآور شد که نگرانی از بابت کمبود ذخایر یا وقفه در جریان تأمین کالاها وجود ندارد و تدارکات در بنادر کشور به طور کامل و بدون کسری در حال انجام است. وی تأکید کرد: «از مردم انتظار میرود با رعایت نیاز واقعی خود و پرهیز از خریدهای هیجانی، به مدیریت صحیح شرایط کمک کنند؛ تجربه دورههای گذشته نیز نشان داد که مردم همواره همراهی لازم را داشتهاند و امیدواریم در ادامه نیز با رعایت این نکات، مدیریت شرایط به بهترین نحو ممکن پیش رود.»
انتشار اخبار به صورت مستمر، شفاف و اقناعکننده درباره وضعیت ذخایر، فرآیند توزیع و تعیین قیمتها، بهویژه برای کالاهایی مانند نان، مرغ و تخممرغ که نقش بیبدیلی در سفره روزانه دارند، در ایام جنگ الزامی است؛ نکتهای که در روزهای اخیر بارها توسط مسئولان ذیربط بر آن تأکید شده و اطمینان از بینیازی مردم از نگرانی در این زمینه را به دنبال داشته است.
در نهایت، شهروندان میتوانند با گزارشدهی تخلفات و موارد گرانفروشی، در کنترل بهتر بازار و حفظ ثبات قیمت نقشآفرینی کنند. حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، در این خصوص بیان داشت: «علیرغم نظارتهای گستردهای که هماکنون در حال اجراست، مردم میتوانند هرگونه تخلف قیمتگذاری را از طرق مختلف، از جمله تماس تلفنی با شمارههای ۱۲۴ و ۱۳۵، ارسال پیام و یا مراجعه حضوری، گزارش دهند تا تعزیرات و اصناف در اسرع وقت به واحد صنفی مراجعه کرده و اقدامات لازم را جهت برخورد با متخلفان انجام دهند.»