
نشان تجارت - کمبود دارو، بهویژه برای بیماران خاص و سرطانی، این روزها به یکی از جدیترین نگرانیهای خانوادهها تبدیل شده است. در حالی که بسیاری از بیماران در مراجعه به داروخانهها با پاسخ «موجود نیست» روبهرو میشوند، منصور علیمردانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس معتقد است مساله تنها به نبود واردات مربوط نیست و بخشی از بحران به نحوه توزیع و نگهداری دارو بازمیگردد.
علیمردانی با اشاره به گزارشهایی از بازار دارویی کشور در این باره میگوید: بخشی از داروها با این تصور که نرخ ارز در سال آینده افزایش خواهد یافت، در انبارها نگه داشته میشود.
به گفته او، همین پیشبینی گرانی، عملاً زمینه نوعی احتکار یا تأخیر در عرضه را ایجاد کرده و موجب شده دارو کمتر از آنچه وجود دارد در دسترس بیماران قرار گیرد.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان تأکید میکند: کشور به اندازه نیاز خود واردات داشته، اما مازاد قابل توجهی وجود نداشته است. بنابراین وقتی بخشی از زنجیره توزیع به امید افزایش قیمتها دست نگه میدارد، بازار سریعاً با کمبود ظاهری روبهرو میشود.
او میافزاید: نمیتوان منکر مشکلات شد؛ کمبود داریم، اما اینکه این کمبود تشدید میشود، ریشه داخلی هم دارد. خبرهایی مانند تکنرخی شدن ارز یا انتقال ارز ترجیحی از بخشی به بخش دیگر، برخی افراد را به سمت منفعتطلبی سوق داده است.
علیمردانی در عین حال نقش تحریمها را نیز نادیده نمیگیرد و اظهار میدارد: محدودیتهای ناشی از تحریم سوئیفت باعث شده جابهجایی پول برای خرید دارو با دشواری انجام شود. او انتقاد میکند که نهادهای مدعی دفاع از حقوق بشر نیز در عمل اقدام مؤثری برای تسهیل دسترسی مردم ایران به دارو انجام ندادهاند.
او میافزاید: در بسیاری از نقاط جهان هنگام تحریم یا جنگ، حداقل مسیرهایی برای تأمین غذا و دارو ایجاد میشد، اما درباره ایران حتی این حداقلها هم به سختی فراهم است.
این نماینده مجلس با اشاره به الزامات قانونی میگوید: دولت مکلف است ذخایر استراتژیک ششماهه دارویی را تأمین کند. البته تحقق این هدف منوط به آن است که امکان واردات و انتقال منابع مالی وجود داشته باشد. او ابراز امیدواری میکند که با پیگیریهای انجامشده، این مساله در سریعترین زمان به نتیجه برسد.
با وجود این توضیحات، واقعیت میدانی از نگاه بیماران متفاوت است. خانوادههای دارای بیمار سرطانی بارها از نبود دارو سخن میگویند و برخی از آنها برای یافتن یک قلم دارو مجبور به جستوجو در شهرهای مختلف میشوند.
علیمردانی در این باره میگوید: اینکه بیماران میگویند دارو مورد نظر خود را پیدا نمیکنند، به این معنا نیست که دارو اصلاً وجود ندارد؛ بلکه ممکن است برخی داروها در بخشی از شبکه توزیع متوقف شده باشد. در این شرایط بررسی دقیق مسیر حرکت دارو باید به صورت جدی دنبال شود.
این عضو کمیسیون بهداشت و درمان در ادامه اظهار میدارد: داروهای وارداتی از طریق سامانه تیتک ثبت میشوند، بارکد میخورند و هنگام تحویل به مصرفکننده نهایی نیز ثبت اطلاعات انجام میشود. بنابراین میتوان فهمید هر دارو دقیقاً در چه مسیری حرکت کرده و به کجا رسیده است.
منصور علیمردانی ادامه میدهد: اگر داروخانهای اعلام میکند دارویی را در اختیار ندارد، با استفاده از همین سامانهها میتوان بررسی کرد که سهمیه مربوطه چه شده است. آیا دارو تحویل گرفته نشده یا موجود است اما عرضه نمیشود؟
او یادآور میشود: اجرای کامل این رهگیریها نیازمند زمان است، زیرا چنین سازوکاری در گذشته وجود نداشته و به تازگی تقویت شده است. در هر حال باید از این ظرفیت برای جلوگیری از سوءاستفاده احتمالی بهره گرفت.
آنچه از مجموع سخنان این نماینده مجلس برمیآید این است که چالش امروز فقط میزان واردات نیست، بلکه اطمینان از رسیدن دارو به دست بیمار است. وقتی بیمار یا خانواده او پاسخ روشنی درباره محل دارو دریافت نکند، نگرانیها چند برابر میشود؛ بهویژه برای بیماران سرطانی که وقفه در درمان میتواند تبعات جدی برای آنها داشته باشد.