
نشان تجارت - سالها جامعه کریپتو از شفافیت بلاکچینها بهعنوان یک مزیت بزرگ یاد میکرد، اما حالا بسیاری از کسب و کارها و نهادهای مالی به این حقیقت روبرو شده اند که حریم خصوصی برای آنها نه تنها یک انتخاب بلکه یک ضرورت است.
تا امروز، ایجاد تعادل میان «حق حریم خصوصی» و «پایبندی به قوانین مبارزه با پولشویی» کار سادهای نبوده است؛ موضوعی که توسعهدهندگان پروژههایی مثل Tornado Cash و Samourai Wallet بهخوبی با آن مواجه شدند. این پروژهها نشان دادند که نبود چارچوبهای مشخص، میتواند هزینههای سنگینی برای نوآوری در حوزه حریم خصوصی داشته باشد.
با این حال، بسیاری معتقدند سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی برای حریم خصوصی عملگرایانه (Pragmatic Privacy) خواهد بود؛ رویکردی که نه بهدنبال پنهانکاری مطلق و نه شفافیت افراطی است و تلاش میکند حریم خصوصی را به شکلی سازگار با مقررات و قابلقبول برای نهادها پیادهسازی کند. در همین راستا، پروژههای جدیدی در حال توسعه راهکارهای حریم خصوصی برای موسسات مالی هستند و همزمان، توجه به ارزهای حریم خصوصی قدیمیتر مانند زی کش و ارز دیجیتال دش دوباره افزایش یافته است و کاربران زیادی اقدام به خرید و سرمایه گذاری روی آنها کرده اند ؛ تا جایی که برخی چهرههای تأثیرگذار بازار کریپتو نیز آشکارا از این روند حمایت میکنند.
همچنین، رشد تکنولوژیهای جدید حریم خصوصی باعث شده که توسعهدهندگان و سرمایهگذاران بتوانند راهکارهای کاربردی و امن برای کاربران ایجاد کنند؛ راهکارهایی که نهتنها محافظت از اطلاعات شخصی و تراکنشها را تضمین میکنند، بلکه با الزامات قانونی نیز همخوانی دارند. این روند، انگیزه بیشتری برای ورود سرمایههای نهادی و شخصی به حوزه ارزهای دیجیتال با محوریت حریم خصوصی ایجاد کرده است.
از طرف دیگر، توجه رسانهها و تحلیلگران بازار به این موضوع باعث افزایش آگاهی کاربران و سرمایهگذاران شده است؛ بسیاری از افراد حالا به دنبال ارزهایی هستند که هم امنیت و حریم خصوصی را حفظ کنند و هم قابلیت ردیابی قانونی را داشته باشند. این ترکیب، یک فرصت ویژه برای رشد سرمایهگذاری و توسعه بازار ایجاد کرده است.
بنیاد اتریوم نیز با تشکیل تیمی تخصصی از کارشناسان حریم خصوصی، بهدنبال تقویت حفاظت از کاربران در اکوسیستم خود است. از سوی دیگر، صرافیهای بزرگی مانند کوینبیس در حال رایزنی با قانونگذاران هستند تا نگاه منفی که در مورد ارزهای حریم خصوصی وجود دارد را تغییر دهند.
سایمون سوجون کیم، مدیرعامل شرکت Hashed، در توصیف وضعیت فعلی بلاکچینها مینویسد: وب۳ وعده تمرکززدایی و حریم خصوصی داد، اما در عمل شفافترین سیستم نظارتی تاریخ را ایجاد کرد.
در بلاکچینهای عمومی، تمام تراکنشها برای همیشه ثبت میشوند، برای همه قابل مشاهدهاند و با ابزارهای تحلیلی و هوش مصنوعی بررسی میشوند. در چنین شرایطی، افشای موقعیتهای معاملاتی بزرگ و اهرمی نهتنها منطقی نیست، بلکه میتواند به سوءاستفاده سایر بازیگران بازار منجر شود؛ با این حال، پنهانکردن این اطلاعات در وب۳ تقریباً غیرممکن است.
بهمحض اینکه یک آدرس به یک فرد یا سازمان واقعی متصل شود، کل تاریخچه تراکنشها، حجم معاملات و الگوهای رفتاری او آشکار میشود و الگوریتمها میتوانند از این دادهها برای تحلیل یا حتی بهرهبرداری استفاده کنند. نمونه مشهور این مسئله، معامله ۱.۱ میلیارد دلاری با اهرم ۴۰ برابری بود که یک تریدر ناشناس در سال جاری انجام داد و کل بازار بهصورت لحظهای شاهد جزئیات آن بود.
از نگاه فعالان بازار سنتی، چنین سطحی از شفافیت حتی میتواند مصداق دستکاری بازار باشد. یووال روز، مدیرعامل Digital Asset، معتقد است ردیابی و سوءاستفاده از موقعیتهای معاملاتی دیگران که در بازار کریپتو رایج شده، در بازارهای مالی سنتی یک تخلف بسیار جدی محسوب میشود.
برای کسبوکارها، این مسئله حساستر است؛ زیرا شفافیت مطلق به رقبا اجازه میدهد جزئیات خریدوفروش یک شرکت و طرفهای معاملاتی آن را تا آخرین رقم اعشار ببینند و حتی هکرها را از محل داراییهای بزرگ مطلع کنند. به همین دلیل است که بسیاری از شرکتها با وجود فعالیت در بلاکچین، تمایلی به افشای آدرسهای خود ندارند.
در حال حاضر، برخی کاربران برای حفظ حریم خصوصی به روشهای پیچیدهای مثل استفاده از چند کیف پول، تراکنشهای واسطهای یا الگوهای زمانی خاص روی آوردهاند، اما این راهکارها جایگزین یک سیستم ذاتاً خصوصی و امن نیستند؛ سیستمی که در آن اطلاعات فقط در اختیار کسانی قرار میگیرد که واقعاً به آن نیاز دارند.
همین نیاز، باعث شکلگیری راهکارهای جدیدی شده که تلاش میکنند حریم خصوصی را بدون حذف نظارت قانونی پیادهسازی کنند. بهجای «جعبه سیاه»، این رویکرد بر اشتراکگذاری کنترلشده اطلاعات تأکید دارد؛ مشابه قراردادهای محرمانگی (NDA) که فقط طرفهای مشخص، و در شرایط خاص نهادهای نظارتی، به جزئیات آن دسترسی دارند.
ارزهای حریم خصوصی مانند Zcash نه تنها در بازارهای جهانی، بلکه در میان کاربران ایرانی نیز از محبوبیت قابلتوجهی برخوردارند. برای بسیاری از کاربران، حفظ حریم خصوصی مالی و کنترل بیشتر بر اطلاعات شخصی، به یک اولویت تبدیل شده است.
در این میان، دسترسی به یک صرافی قابل اعتماد اهمیت زیادی دارد. کاربران ایرانی میتوانند ارزهای دیجیتال حوزه حریم خصوصی را از طریق صرافی ارزپلاس خرید و فروش کنند. ارزپلاس با فراهمکردن بستری ساده و امن، امکان خرید زی کش و بسیاری دیگر از ارزهای حریم خصوصی مانند دش را متناسب با نیاز کاربران داخل ایران فراهم کرده و گزینهای مناسب برای افرادی است که میخواهند همراستا با روندهای جهانی بازار کریپتو حرکت کنند.
در مجموع، اگر مسیر فعلی بازار ادامه پیدا کند، ارزهای حریم خصوصی ممکن است در سالهای آینده از یک انتخاب حاشیهای، به بخشی استراتژیک از بازار و سبد سرمایهگذاری کاربران تبدیل شوند.