
نشان تجارت - در سرزمینی که زرگری روزگاری در کارگاههای درباری عثمانی شکل گرفت و از بازار بزرگ استانبول به جهان راه یافت، امروز جواهرات نه فقط یک میراث فرهنگی، بلکه صنعتی صادراتمحور و پیشران اقتصاد غیرنفتی ترکیه محسوب میشوند.
صنعت جواهرات ترکیه ریشهای عمیق در میراث عثمانی دارد؛ دورهای که زرگران استانبول با خلق آثار پیچیده از طلا و سنگهای قیمتی، نه تنها سلیقه اشراف و درباریان را شکل میدادند، بلکه تکنیکها و سبکهای هنری را در سراسر قلمرو امپراتوری گسترش میدادند. طرحهای سنتی عثمانی، با نقوش گل و گیاه، هندسه اسلامی و نمادهای سلطنتی، هنوز الهامبخش بسیاری از برندهای مدرن ترکیه است و خط تولیدهای امروزی را به بازار جهانی پیوند میدهد.
استانبول از همان دوران بهعنوان قلب تاریخی طلا و جواهر ترکیه شناخته میشد؛ محلههای تاریخی مانند گرندبازار، مرکز تجارت طلا و سنگهای قیمتی بودند و امروزه نیز این شهر همزمان نقش مرکز طراحی و تولید انبوه را ایفا میکند. خلاف بازارهای تازه تاسیس خاورمیانه، ترکیه توانسته است با حفظ سنت و در عین حال توسعه ظرفیتهای صنعتی، جایگاه صادراتی خود را تثبیت کند.
در جامعه ترکیه، جواهرات همیشه بیش از یک وسیله زینتی بوده است. طلا و سنگهای قیمتی نقش پسانداز و سرمایه خانوادگی را داشتند، بهویژه در مراسم ازدواج و هدیههای سنتی. همچنین، میزان و کیفیت جواهرات به شاخصی از طبقه اجتماعی و منزلت خانوادهها تبدیل شده بود؛ سنتی که هنوز در زندگی شهری و مراسم سنتی ترکیه پابرجاست. این پیوند تاریخی بین فرهنگ، اقتصاد و هنر، زمینهای قوی برای توسعه صنعت جواهرات مدرن و صادراتی ترکیه فراهم کرده است.
ترکیه امروز یکی از بازوهای اصلی صادرات غیرنفتی خود را در صنعت جواهرات یافته است. این کشور با صنعتی بالغ و صادراتمحور فعالیت میکند و یکی از قطبهای تولید و تجارت جهانی جواهرات است.
یکی از ویژگیهای کلیدی صنعت طلا و جواهر در ترکیه تمرکز روی تولید صنعتی و انبوه است. زرگران و کارخانههای استانبول و کوجالی با بهرهگیری از تکنولوژیهای مدرن، قادرند همزمان کیفیت طراحی سنتی و ظرفیت تولید بالا را حفظ کنند. این رویکرد باعث شده تا برندهای ترکیهای بتوانند پاسخگوی بازار داخلی و خارجی باشند و سهم مهمی در بازار صادرات داشته باشند.
صادرات جواهرات، ستون اصلی این صنعت به شمار میرود. ترکیه سالانه بیش از چهار میلیارد دلار جواهرات به اروپا، آمریکا، خاورمیانه و آسیای مرکزی صادر میکند و این تجارت، نه تنها ارزآوری، بلکه ایجاد اشتغال گسترده و توسعه خوشههای صنعتی را نیز ممکن کرده است.
خوشههای تخصصی استانبول و کوجالی ((Kocaeli) یکی از استانهای شمالغربی ترکیه و مرکز تولید صنعتی و خوشههای کارخانهای برای صادرات) نمونهای از تمرکز صنعتی و جغرافیایی است. استانبول، قلب تاریخی طراحی و تجارت، بیشتر نقش مرکز خلاقیت و طراحی را دارد، در حالی که کوجالی با تمرکز بر تولید صنعتی، قطعات آماده صادرات و فرآوری سنگهای قیمتی را فراهم میکند. این تقسیم کار باعث افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و تقویت برندهای ترکیه در بازار جهانی شده است.

ترکیه امروز نهتنها بازار داخلی قدرتمندی در حوزه جواهرات دارد، بلکه به یکی از مراکز تولید و عرضه جهانی در صنعت طلا و جواهر تبدیل شده است. برندهای ترکیهای، از شرکتهای خانوادگی سنتی گرفته تا تولیدکنندگان صنعتی مدرن، نقش کلیدی در صادرات کشور و حضور ترکیه در بازار جهانی ایفا میکنند.
برندهایی مانند آتاسای (Atasay)، آلتینباش (Altınbaş) و زن دیاموند (Zen Diamond) از جمله نامهای شناخته شده ترکیهای هستند که علاوه بر بازار داخلی، محصولات خود را به اروپا، خاورمیانه و آمریکای شمالی صادر میکنند. این برندها توانستهاند با ترکیب طراحی مدرن و الهام از نقوش سنتی عثمانی و اسلامی، هویت خاصی برای جواهرات ترکیهای خلق کنند و در نمایشگاهها و رقابتهای بینالمللی حضور فعال داشته باشند.