تصمیم مسعود چیست؟ / چه کسانی منتقد مصوبه شورای موقت رهبری برای توقف حملات به کشورهای منطقه هستند
نشان تجارت - مسعود پزشکیان در تازهترین موضعگیری خود درباره تحولات امنیتی منطقه، اعلام کرد ایران از کشورهایی که در جریان حملات اخیر هدف قرار گرفتهاند عذرخواهی میکند. او توضیح داد که در شرایطی که برخی فرماندهان ارشد نظامی در دسترس نبودند، نیروهای مسلح بر اساس اصل «آتش به اختیار» اقدام کردهاند؛ وضعیتی که به گفته او ناشی از شرایط جنگی و اختلال در زنجیره فرماندهی بوده است.
پزشکیان در ادامه از تصمیم تازه شورای موقت رهبری خبر داد؛ شورایی که پس از خلأ در رأس هرم قدرت در ایران شکل گرفته و وظیفه اداره موقت امور کلان کشور را بر عهده دارد. به گفته پزشکیان، این شورا تصویب کرده است که از این پس حمله به کشورهای همسایه تنها در صورتی انجام شود که حملهای از مبدأ خاک آن کشورها علیه ایران صورت گرفته باشد.
این موضعگیری در عمل تلاشی برای کاهش تنش با همسایگان ایران تلقی میشود؛ کشورهایی که در هفتههای اخیر نسبت به نقض حریم هوایی یا حملات احتمالی از سوی ایران ابراز نگرانی کرده بودند. تحلیلگران معتقدند پیام پزشکیان بیش از هر چیز با هدف جلوگیری از گسترش دامنه جنگ و باز شدن جبهههای تازه در منطقه مطرح شده است.
بیشتر بخوانید: کوله تجهیزات اضطراری در ایام جنگ
در شرایطی که تهران درگیر یک رویارویی گسترده با آمریکا و اسرائیل توصیف میشود، گسترش تنش با کشورهای همسایه میتواند فشار نظامی و سیاسی بر ایران را چند برابر کند. به همین دلیل برخی ناظران تصمیم شورای موقت رهبری را نشانهای از تلاش برای کنترل بحران و جلوگیری از تبدیل شدن درگیریهای محدود به یک جنگ منطقهای ارزیابی میکنند.
با این حال، این موضع بلافاصله با واکنش منفی جریانهای تندرو در داخل روبهرو شد. چهرهها و رسانههای نزدیک به جبهه پایداری به شدت از سخنان پزشکیان و تصمیم شورای موقت رهبری انتقاد کردند و آن را نشانه «ضعف» در برابر دشمنان توصیف کردند.
این طیف مدعی است که در شرایط جنگی، محدود کردن اختیارات نیروهای نظامی یا عذرخواهی از کشورهای همسایه پیام اشتباهی به دشمنان ایران ارسال میکند. آنها همچنین تأکید کردند که شورای موقت رهبری نباید تصمیمهایی با چنین ابعاد راهبردی اتخاذ کند.
در همین چارچوب، آنها خواستار تسریع در تعیین رهبر جدید شدهاند. به باور آنان، ادامه فعالیت شورای موقت رهبری و تصمیمگیریهای آن میتواند به تغییر جهتگیریهای کلان امنیتی کشور منجر شود؛ موضوعی که از نظر این جریان باید هرچه سریعتر با انتخاب رهبر جدید پایان یابد.
محمدمنان رئیسی، نماینده قم در مجلس شورای اسلامی، شنبه ۱۶ اسفند در واکنش به پیام مسعود پزشکیان در مورد حمله جمهوری اسلامی به کشورهای همسایه ایران، نوشت: «عذرخواهی از کشورهای همسایه تاسفبرانگیز است و معرفی رهبر جدید فوریت دارد.»
علاوه بر این قرارگاه مرکزی حضرت خاتم الانبیاء (ص) اعلام کرد: پیرو فرمایشات ریاست محترم جمهوری، نیروهای مسلح برای چندمین بار اعلام میکنند؛ منافع و حاکمیت ملی کشورهای همسایه را محترم میشمارند و تاکنون نیز هیچ تعرضی به آنها نداشتهاند. لیکن در تداوم اقدامات هجومی قبلی، تمام پایگاههای نظامی و منافع آمریکای جنایتکار و رژیم جعلی صهیونیستی در زمین، دریا و فضا در منطقه به عنوان هدف اصلی، زیر ضربات کوبنده و سهمگین نیروهای مسلح مقتدر جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد گرفت.
این انتقادها نشان میدهد که در کنار فشارهای خارجی، اختلاف نظرهای جدی در داخل ساختار قدرت ایران نیز در حال شکلگیری است. از یک سو دولت و بخشی از ساختار تصمیمگیری به دنبال مدیریت بحران و جلوگیری از گسترش درگیری هستند و از سوی دیگر جریانهای تندرو بر ادامه رویکرد تهاجمی تأکید دارند.
در چنین فضایی، موضوع تعیین رهبر جدید و پایان دوره شورای موقت رهبری به یکی از مهمترین محورهای رقابت سیاسی تبدیل شده است؛ رقابتی که میتواند بر نحوه مدیریت بحرانهای نظامی و سرنوشت بسیاری از موضوعات تاثیرگذار باشد.
