
نشان تجارت - براساس تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، شاخص قیمت تولیدکننده بخش صنعت در فصل پاییز ۱۴۰۴ به عدد ۳۴۹.۸ رسیده؛ رقمی که از تداوم فشار تورمی بر بخش تولید حکایت دارد.
بررسی این گزارش نشان میدهد تورم فصلی تولیدکننده در این دوره با ثبت رشد ۱۱.۷ درصدی نسبت به فصل قبل، شتاب گرفته و تورم نقطهبهنقطه نیز با افزایش ۵۰.۹ درصدی، به بالاترین سطوح خود در ماههای اخیر رسیده است. همچنین تورم سالانه تولیدکننده در بخش صنعت با عبور از ۴۴ درصد، نشانهای روشن از عمیقتر شدن هزینههای تولید در اقتصاد کشور به شمار میرود.
در چنین شرایطی، افزایش هزینه مواد اولیه، نوسانات نرخ ارز و تغییر سیاستهای ارزی و گمرکی، پرسشهای جدی درباره آینده تولید، سرمایهگذاری و قیمت کالاها در بازار مصرف ایجاد کرده است.
در همین زمینه عباس جبالبارزی، نایبرئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران، با اشاره به افزایش مداوم قیمت مواد اولیه، گفت: گرانی مواد اولیه بهطور مستقیم تابع نرخ ارز است و از ابتدای سال تاکنون با رشد مستمر نرخ ارز، قیمت مواد اولیه نیز افزایش یافته است.
تولیدکنندگان ناچارند مواد اولیه مورد نیاز خود را با نرخ ارز تامین کنند
جبالبارزی با تاکید بر اینکه بخش عمده مواد اولیه از خارج از کشور تامین میشود، اظهار کرد: مواد اولیه وارداتی بهطور طبیعی متاثر از نرخ ارز بازار هستند، چراکه از ابتدای سال تخصیص ارز بر مبنای نرخ سامانه نیما متوقف شده و تولیدکنندگان ناچارند مواد اولیه مورد نیاز خود را با نرخ ارز آزاد تامین کنند. به همین دلیل با هر نوسان ارزی، قیمت مواد اولیه نیز افزایش پیدا میکند.
وی افزود: در داخل کشور نیز مواد اولیه تولیدی شرکتهای پتروشیمی و فولادی تابع نرخ ارز هستند و حتی در بسیاری از موارد زودتر از بازارهای خارجی افزایش قیمت را اعمال میکنند. اگر نمودار نرخ ارز با نمودار قیمت مواد اولیه مقایسه شود، همپوشانی یا حتی رشد بیشتری در قیمت مواد اولیه مشاهده میشود.
در ماههای آینده تورم تولیدکننده به گرانی بیشتر کالاها منجر میشود
نایبرئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران با اشاره به تأثیر این روند بر تورم تولیدکننده تصریح کرد: افزایش قیمت مواد اولیه، تورم تولیدکننده را تشدید میکند و این موضوع در ماههای آینده به گرانی بیشتر کالاها منجر میشود. با توجه به تداوم رشد نرخ ارز، بهویژه در شرایطی که تحولات سیاسی و موضوعات مرتبط با آمریکا نیز به آن دامن زده، انتظار افزایش بیشتر قیمتها وجود دارد.
او با اشاره به حذف نرخ ارز ترجیحی و تغییر مبنای محاسبه حقوق و عوارض گمرکی گفت: در حال حاضر مبنای محاسبه حقوق و عوارض گمرکی نیز بر اساس نرخ ارز تالار دوم تعیین میشود که این موضوع بهطور مستقیم بر افزایش هزینههای واردات اثرگذار است و در نتیجه، قیمت تمامشده کالاها باز هم افزایش خواهد یافت.
توجیه اقتصادی طرحها با بالا رفتن مداوم نرخ ارز از بین میرود
جبالبارزی در ادامه با اشاره به تأثیر نوسانات ارزی بر سرمایهگذاری اظهار کرد: سرمایهگذاری بر اساس یک نرخ ارزی مشخص برنامهریزی میشود، اما وقتی نرخ ارز بهطور مداوم افزایش مییابد، توجیه اقتصادی طرحها از بین میرود. بهعنوان مثال، سرمایهگذاری که ابتدای سال با یک میلیون دلار معادل ۷۰ میلیارد تومان برنامهریزی شده، امروز به حدود ۱۴۰ میلیارد تومان رسیده و طبیعی است که سرمایهگذار دیگر قادر به تکمیل طرح خود نباشد.
وی افزود: این شرایط باعث میشود بسیاری از سرمایهگذاریها، بهویژه در بخش تولید، از توجیه اقتصادی خارج شوند، مگر در مواردی که بنگاهها صادراتمحور باشند و درآمد دلاری داشته باشند.
بیثباتی نرخ ارز برنامهریزی تولیدکنندگان را مختل کرده است
نایبرئیس اول کمیسیون صنعت اتاق ایران با اشاره به مشکلات تولیدکنندگان گفت: تولیدکنندهای که امروز با یک نرخ مشخص قرارداد میبندد، ممکن است فردا با افزایش نرخ ارز دچار زیان شود. این بیثباتی باعث شده تولیدکنندگان نتوانند برنامهریزی کنند و برخی ترجیح میدهند فعالیت خود را متوقف کنند.
او تاکید کرد: ادامه این روند، خروج تولیدکنندگان از چرخه تولید را به دنبال دارد و در نهایت مصرفکننده نیز متضرر میشود. افزایش قیمت کالاها قدرت خرید مصرفکننده را کاهش میدهد و بسیاری از کالاهای مصرفی و سرمایهای از دسترس اقشار مختلف جامعه خارج میشوند.
جبالبارزی در پایان خاطرنشان کرد: تورم در واقع به معنای فلج شدن تولید و مصرف است و در عین حال موجب میشود منابع به سمت فعالیتهای غیرمولد، دلالی و سفتهبازی هدایت شود.