
نشان تجارت - بازار سهام روز گذشته برای سومین روز پیاپی ریزشی سنگین را تجربه کرد و با فشار فروش قابل توجهی روبهرو شد. این افت متوالی در حالی رخ میدهد که جو روانی بازار همچنان تحت تاثیر ریسکهای سیاسی و تهدیدات خارجی قرار دارد. این عوامل بهعنوان بخشی از محرکهای اصلی خروج سرمایه و تشدید فروش عمل کردهاند.
ترکیب نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی با ادامه تنشهای دیپلماتیک، اعتماد سرمایهگذاران را بهشدت کاهش داده و تمایل به نقدشوندگی را افزایش داده است. در چنین فضایی، حتی نمادهای بزرگ و شاخصساز نیز از فشار فروش در امان نماندهاند و خروج نقدینگی حقیقی همچنان ادامه دارد. ارزش معاملات پایین و حرکت پول به سمت ابزارهای کمریسکتر نشاندهنده عمق نگرانیها و احتیاط گسترده در بازار است.
ریسکهای سیاسی نهتنها مانع بازگشت اعتماد شده، بلکه اصلاح طبیعی پس از رشدهای قبلی را نیز به ریزشی عمیقتر و طولانیتر تبدیل کرده است. در این شرایط، بازار سرمایه بیش از پیش به سیگنالهای مثبت سیاسی و کاهش تنشهای خارجی وابسته است تا بتواند از این چرخه نزولی خارج شود.
کامل ابراهیمیان، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با تجارتنیوز درباره وضعیت فعلی بورس و دلایل نوسانات اخیر اظهار داشت: «اگر بخواهیم از ابتدای سال تا امروز نگاهی به بازار بیندازیم، ابتدای سال روند نسبتا صعودی داشتیم که عمدتا ناشی از فضای مثبت گفتوگوهای سیاسی بین ایران و آمریکا در ایام عید بود. این موضوع باعث کاهش ریسکهای سیستماتیک شد و بازار دو ماه رشد خوب را تجربه کرد.»
ابراهیمیان افزود: «پس از آن، با وقوع جنگ ۱۲ روزه و افزایش شدید ریسکهای سیستماتیک، بازار وارد فاز نزولی شد. حتی تعطیلی موقت بورس نیز نتوانست جلوی افت آن را بگیرد و ارزش بازار به کفهای تاریخی رسید؛ نسبت P/E گذشتهنگر به پایینترین سطوح تاریخی و ارزش دلاری بازار به زیر ۸۰ میلیارد دلار سقوط کرد.»
او ادامه داد: «از مهرماه، با کمرنگ شدن بخشی از ریسکها، تغییرات مثبت در سیاستهای ارزی دولت، مانند اجازه فروش ارز شرکتهای کوچک در بازار مبادلهای و ارزنده شدن بازار، روند صعودی قدرتمندی آغاز شد. شاخص کل از حدود ۲.۴ میلیون واحد به بیش از ۴.۴ میلیون واحد رسید و بازار در دورهای چهار تا پنج ماهه، رشد چشمگیری داشت.»
ابراهیمیان تاکید کرد: «گزارشهای فصل پاییز رشد حدود ۴۰ درصدی سود خالص شرکتها نسبت به سال قبل را نشان داد، اما همزمان نسبت P/E گذشتهنگر به حدود ۹ واحد، ارزش دلاری بازار به ۱۱۰ میلیارد دلار و نسبت P/S به ۱.۸ تا ۱.۹ رسید. در سطوح P/E بالای ۸ سرمایهگذاران معمولا سود شناسایی میکنند.»
این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: «در دو تا سه هفته اخیر، تشدید تنشهای دیپلماتیک فشار فروش را افزایش داد. با این حال، گزارشهای ماهانه و پیشبینی فصل زمستان رشد بالای ۴۰ تا ۵۰ درصدی سودآوری را نشان میدهد که ناشی از تکنرخی شدن ارز و کاهش قیمتگذاری دستوری در بورس کالاست.»
ابراهیمیان در خصوص ریسکهای بازار سرمایه گفت: «ریسکهای موجود شامل نرخ بهره بالا (۴۰ درصدی)، افزایش هزینههای مالی شرکتها و تاثیر قطعی اینترنت بر شرکتهای خدماتی است که در کنار ریسکهای ژئوپلتیک بر بازار سرمایه سایه افکندهاند.»
این کارشناس بازار سرمایه پیشبینی کرد: «فکر میکنم بازار در چند روز آینده به تعادل برسد و تا پایان سال وضعیت متعادل داشته باشد. با کاهش ریسکهای سیستماتیک و انتشار گزارشهای مثبت زمستان و برآورد سود سال آتی، چشمانداز صعودی برای سال آینده وجود دارد.»
ابراهیمیان درباره خروج نقدینگی از بورس نیز توضیح داد: «نقدینگی کل اقتصاد حدود ۱۴ هزار همت است و رشد بیش از ۴۰ درصدی در یک سال گذشته داشته؛ یعنی روزانه حدود ۱۵ همت نقدینگی جدید در اقتصاد ایجاد میشود. اولین ایستگاه پولی که از بازار سهام خارج میشود، معمولا صندوقهای درآمد ثابت یا صندوقهای طلاست.»
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «در شرایط فعلی که اونس جهانی به دلیل ریسکهای سیستماتیک جهانی و تنشها صعودی است، بخشی از نقدینگی به صندوقهای طلا میرود و بخشی هم در صندوقهای درآمد ثابت میماند تا پس از اینکه بازار به نقطه ارزندهتری رسید، مجددا به سهام برگردد؛ زیرا وضعیت بنیادی سهام، بدون در نظر گرفتن ریسکهای سیستماتیک، همچنان مساعد است.»