چک رمزدار حذف شد؛ خریداران مسکن و خودرو از این به بعد چگونه پول بدهند؟
نشان تجارت - بانک مرکزی اجرای طرح حذف چک رمزدار را از ۷ مهرماه آغاز کرده است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، بانک‌ها از این تاریخ دیگر مجاز به صدور چک رمزدار نیستند و باید چک تضمین‌شده صادر کنند. مرحله دوم طرح نیز از اول دی‌ماه ۱۴۰۵ اجرا می‌شود و پذیرش و واگذاری چک‌های رمزدار موجود در سامانه چکاوک متوقف خواهد شد.
چرا چک رمزدار کنار گذاشته شد؟
چک رمزدار سال‌ها یکی از ابزار‌های پرداخت در معاملات بزرگ، به‌خصوص معاملات ملک و خودرو، بود. اما سیاست جدید بانک مرکزی بر حرکت به سمت ابزار‌هایی است که اطلاعات گیرنده و تراکنش در آن‌ها در بستر‌های بانکی قابل ثبت و استعلام باشد.
در مدل جدید، چک تضمین‌شده صیادی جایگزین چک رمزدار می‌شود. بانک مرکزی اعلام کرده است که چک‌های تضمین‌شده از ۷ مهرماه به بعد باید به صورت آنی پرداخت شوند و بانک‌ها نباید پرداخت آن‌ها را به انجام تسویه بین‌بانکی موکول کنند.
برای خریداران خانه و خودرو چه تغییری ایجاد می‌شود؟
مهم‌ترین تغییر برای مردم این است که دیگر نمی‌توانند برای یک معامله بزرگ به شعبه بانک مراجعه کرده و چک رمزدار دریافت کنند.
در روش جدید، چک تضمین‌شده باید با مشخصات گیرنده صادر شود و اطلاعات آن در سامانه صیاد قابل ثبت و استعلام است؛ بنابراین خریدار و فروشنده باید پیش از مرحله پرداخت، مشخصات دقیق طرف مقابل و شیوه تسویه را با یکدیگر هماهنگ کنند.
این موضوع در معاملات خودرو اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا در بسیاری از معاملات، بخش قابل توجهی از مبلغ خودرو در زمان نهایی‌شدن معامله پرداخت می‌شود.
آیا حذف چک رمزدار به معنی سخت‌تر شدن معاملات است؟
الزاماً نه. بانک مرکزی تأکید کرده که چک تضمین‌شده از نظر پرداخت، قرار است جایگزین مستقیم چک رمزدار شود و پرداخت آن به‌صورت آنی انجام گیرد؛ بنابراین هدف اعلام‌شده، تغییر ابزار پرداخت و افزایش قابلیت ثبت و استعلام آن است، نه ایجاد وقفه در معاملات.
با این حال، در دوره گذار احتمالاً خریداران، فروشندگان، بنگاه‌های معاملات ملکی و نمایشگاه‌های خودرو باید خود را با فرآیند جدید هماهنگ کنند.
یک نکته مهم برای معاملات بزرگ
اگر معامله‌ای در روز‌های آینده انجام می‌دهید، نباید در قرارداد صرفاً عبارت کلی «چک بانکی» نوشته شود. بهتر است نوع دقیق ابزار پرداخت، زمان صدور، مشخصات ذی‌نفع و نحوه تسویه از قبل مشخص شود.
از طرف دیگر، با توجه به اینکه مرحله دوم حذف چک رمزدار از اول دی‌ماه اجرایی می‌شود، افرادی که هنوز چک رمزدار در اختیار دارند باید پیش از آن تاریخ وضعیت آن را بررسی کنند.
