تهران زیر سایه تاورکرینهای «خوابیده»/ فاجعهای که در کمین است
نشان تجارت - مینا قدرتی: حادثه تلخ روز گذشته در خیابان پیامبر شرقی که منجر به خسارت سنگین به ۵ واحد مسکونی، آسیب به ۹ خودرو و مصدومیت ۳ شهروند شد، بار دیگر زنگ خطر را برای ساکنان کلانشهری که در محاصره دکلهای غولپیکر است، به صدا درآورد. سقوط تاورکرین در یک منطقه مسکونی، تنها یک «حادثه ساختمانی» ساده نیست؛ این یک بحران ایمنی شهری است که نیاز به بازنگری فوری در نظارتها دارد.
چرا تاورکرینها سقوط میکنند؟
عوامل متعددی میتوانند یک جرثقیل غولآسا را به تلی از آهنپاره تبدیل کنند:
۱. وزش بادهای شدید و طوفانهای ناگهانی: بسیاری از این سازهها فاقد سیستمهای ترمز ایمنی بهروز یا حسگرهای دقیق سرعت باد هستند.
۲. نقص فنی و فرسودگی: متأسفانه برخی تاورکرینهای موجود در شهر، دستگاههایی با عمر مفیدِ گذشته هستند که در پروژههای مختلف دستبهدست میشوند.
۳. خطای انسانی و سوارکردن غیراصولی: عدم رعایت اصول مهندسی در زمان نصب یا بارگیری فراتر از ظرفیت مجاز، از رایجترین علل سقوط هستند.
۴. عدم بازرسی دورهای: نبود بازرسیهای فنیِ سختگیرانه توسط مراجع ذیصلاح، باعث شده برخی سازهها «بمبهای ساعتی» متحرک باشند.
نقش و مسئولیت شهرداری تهران؛ ناظر یا نظارهگر؟
سؤال اصلی شهروندان این است: شهرداری تهران در قبال این سازههای معلق چه وظیفهای دارد؟
- نظارت بر ایمنی کارگاهها: طبق قانون، شهرداری موظف است بر تجهیزات کارگاهی در پروژههای ساختمانی نظارت کند. صدور پروانه ساختمانی به تنهایی کافی نیست؛ بلکه ایمنی تجهیزات باید به صورت دورهای توسط مهندسین ناظر و تأییدیه شهرداری بررسی شود.
- سختگیری در استانداردهای نصب: شهرداری باید لیست کاملی از تمام تاورکرینهای فعال در شهر داشته باشد و اجازه فعالیت به دستگاههایی که فاقد گواهینامه معتبر بازرسی فنی (از شرکتهای بازرسی مورد تأیید استاندارد) هستند، ندهد.
- محیطهای مسکونی؛ خط قرمز: در بافتهای متراکم مسکونی، «ضریب ریسک» به شدت بالاست. شهرداری باید برای نصب جرثقیل در این نقاط، ضوابطی سختگیرانهتر (از جمله بیمههای مسئولیت با سقف نامحدود و تدابیر ایمنی مضاعف) اعمال کند. بنده خود شاهد نصب جرثقیل در بن بستی در نزدیکی تقاطع خیابان جمهوری و ولیعصر هستم که متاسفانه مصالح سنگین ساختمانی و تیرآهن را از بالای ساختمان های مسکونی و اداری و همچنین از فضای هوایی خوابگاه دانشجویی عبور می دهند. وجود این جرثقیل در زمان جنگ اسفندماه موجب شکایت و ترس و نگرانی شهروندان ساکن در این بن بست شده بود، چرا که با هر انفجار در این منطقه این جرثقیل تکان می خورد، اما پیگیری های شهروندان به جایی نرسید و ناچار به ترک خانه هایشان شدند؛ نه بخاطر موشک بلکه به خاطر نگرانی از سقوط تاورکرین برسر خانه هایشان.
چگونه از تکرار فاجعه جلوگیری کنیم؟
برای پیشگیری از حوادث مشابه، اجرای موارد زیر ضروری به نظر میرسد:
- ساماندهی و شناسنامهدار کردن: ایجاد بانک اطلاعاتی جامع از تمامی تاورکرینهای تهران و ثبت وضعیت فنی آنها به صورت آنلاین.
- بازرسیهای سرزده: شهرداری باید تیمهای بازرسی ایمنی را مأمور کند تا به صورت تصادفی از کارگاههای ساختمانی بزرگ بازدید کرده و در صورت مشاهده کوچکترین ناایمنی، دستور توقف عملیات صادر کنند.
- الزام به تجهیزات مدرن: الزام پیمانکاران به استفاده از حسگرهای سرعت باد و سیستمهای قفل خودکار در تاورکرینها.
- مسئولیت مدنی پیمانکاران: در صورت بروز هرگونه حادثه، باید علاوه بر پیمانکار، مهندس ناظر و شرکت بازرسیکننده نیز مستقیماً در برابر قانون پاسخگو باشند تا هیچ خطایی نادیده گرفته نشود.
تهرانِ در حال توسعه، نیازمند ساختوساز است، اما این توسعه نباید «امنیت جانی» شهروندان را به مسلخ ببرد. تا زمانی که نظارتها از حالت «کاغذی» و «تشریفاتی» به نظارتهای فنی و میدانی تغییر نکند، سایهی این جرثقیلها همچنان بر سر کوچه و خیابانهای ما سنگینی خواهد کرد. شهرداری تهران باید پیش از آنکه حادثهای به مراتب تلختر رخ دهد، با قاطعیت با مالکانِ سازههای غیرایمن برخورد کند.
منبع: صدای چراغ امیدنیوز
